مجله خبری تشریفات

نقوش هندسی
در تزئینات عصر ی اسلامی و اکثر بناهای این عصر تشریفات مشهد نقوش هندسی کاربرد فراوان داشته اند. نقوش هندسی بکار رفت در گرمابه قصلان مشتمل بر، کادرهای لوزی و مستطیل صورت که در کناره ی کنج ها، کاربندی ها و ردیف ها، خطوط برابر شکسته در کناره ی نقوش ذیل گنبد و همینطور خطوط با گره که بصورت قرینه و در ذیل طاق ها ی شغل گردیده اند میباشند. نقوش هندسی جهت تفکیک فضاهای بقیه نقوش دکوری و نظم بخشیدن به تزئینات، بیشترین نقش را دارا‌هستند.

نقوش گیاهی
این نقوش به تعدادی شکل در آرایه های تزیینی گرمابه مشاهده می گردند. این نقوش گاه بصورت ترکیبی مانند نقش گل و گلدان که در کنج کاربندی های کناره ی تقاطع طاق ها بکار رفته اند یا این که در ردیف های سربینه مصرف شده اند.
نقوش گل و مرغ به طور ترکیبی با پرنده ای زیرا کبک یا این که مرغابی تولید گردیده که‌این نوع نقش در دیواره ی شرقی گرم منزل و در سابق ترین لایه ی تزئینات آن وجود دارااست. و ی برای مثال نقوش گیاهی دیگر که بصورت بسیاز خوشگل عمل گردیده اند و در دیواره های سربینه، گرم منزل گرمابه قصلان و یک کدام از خلوتی های سازه ساخت‌و‌ساز گردیده، می شود به تزئینات آهک بری با نقوش اسلیمی گل و گیاه، گل های پیچان، طرح های قندیلی و ترنج ها با گل های افشان اشاره نمود.
در اکثر نقوش گیاهی ترکیبی گرمابه قصلان قرینگی رعایت گردیده است. در روبروی درب ورودی سربینه که دیوار ضلع شمالی این دور و بر میباشد ، بیشترین و پرکارترین نقوش ترکیبی اسلیمی گل و گیاه با گل های افشان دیده میشود که از ادغام این نقوش یک طرح تاج تولید گردیده که احتمالاً این بخش از سکوی سربینه پاد شاه نشین گرمابه بوده میباشد.
نقش گیاهی دیگری که بصورت تک نقش در برخی بخش های گرمابه به فعالیت رفته نقش گل لاله میباشد. این نقش بر روی بخش جناغی هریک از طاق های داخلی سربینه خود نمایی می نماید، نقوش گیاهی که در لایه برداری دیواره ی گرم منزل و خلوتی ضلع شرقی سازه بدست آمده اند از حیث نوع عمل با تزئینات جدیدتر متعدد می‌باشند.

نقوش حیوانی
در گرمابه قصلان نقوش حیوانی تنها در پایین گنبد سربینه و دیواره ی ظلع شرقی گرم منزل وجود داراست. این نقوش مشمول نقش پرندگانی زیرا طاوس، کبک و پرنده ها شکاری میباشد. نقش جانوری که در ذیل گنبد وجود دارااست یک نقش بز میباشد که مثال ی شبیه آن در خزینه خان سنندج وجود داراست
بیشترین نقش را در بین نقوش حیوانی نقش طاوس دارااست که در چهار جهت ذیل گنبد این نقش وجود داراست که بصورت دو طاوس پشت به هم و بصورت قرینه پیاده سازی گردیده اند. تزئینات آهک بری سربینه گرمابه قصلان قابل مقایسه با گرمابه خان در شهر سنندج میباشد که یکی وسیع ترین گرمابه های کردستان به‌حساب می‌آید.
نقش پرنده ی دیگری که در تحت گنبد خزینه قصلان وجود دارااست مرتبط با دو پرنده ی شکاری پشت به هم میباشد که بصورت قرینه پیاده سازی گردیده اند. دیگر نقش پرنده در خزینه نقش کبک میباشد که در دیواره ی گرمخانه وجود داراست. کبک در فرهنگ و تمدن فلکلور کردستان عنایت داراست و در اکثر موزیک ها و ضرب المثل ها به زیبائی و خوش خرامی کبک اشاره شد‌ه‌است.
نقوش انسانی
در گرمابه قصلان تنها یک نقش انسانی وجود داراست و آن هم در پایین گنبد سربینه است که از آن تنها خطوط و اثرها مقداری به مکان باقی‌مانده، و نقش مردی در درحال حاضر کشیدن قلیان میباشد. با اعتنا به اینکه در پیشین در بخش سربینه گرمابه ها کشیدن قلیان ترویج داشته این نقش را ساخت و ساز کرده اند. از عصر ی صفوی به آنگاه تصاویر جانوران، بشر و گیاهان بر روی کاشی های ازراه ها و آهک بری های سربسینه ها نقش بست وبه وفور به کارگیری شد.

بقیه نقوش
این دسته از آرایه های تزیینی که در گرمابه قصلان وجود دارا‌هستند مرتبط با نقش اشیائی میباشد که نقش روشنائی را داشته اند. این نوع نقوش دربرگیرنده قندیل چهل لامپ هایی می باشند که در حوالی آن ها شمعدانهای اساس دار کوچکی پیاده سازی گردیده اند. این نوع نقوش در دیواره های اضلاع شرقی، غربی و جنوبی سربینه وجود دارا هستند. احتمالاً در نصیب هایی که نقش شمعدانهای خرد وجود داراست شمعدانهایی جهت پر‌نور نمودن گرمابه در شب قرار داشته میباشد.

نقوش هندسی
در تزئینات عصر ی اسلامی و اکثر بناهای این عصر تشریفات مشهد نقوش هندسی کاربرد فراوان داشته اند. نقوش هندسی بکار رفت در گرمابه قصلان مشتمل بر، کادرهای لوزی و مستطیل صورت که در کناره ی کنج ها، کاربندی ها و ردیف ها، خطوط برابر شکسته در کناره ی نقوش ذیل گنبد و همینطور خطوط با گره که بصورت قرینه و در ذیل طاق ها ی شغل گردیده اند میباشند. نقوش هندسی جهت تفکیک فضاهای بقیه نقوش دکوری و نظم بخشیدن به تزئینات، بیشترین نقش را دارا‌هستند.

نقوش گیاهی
این نقوش به تعدادی شکل در آرایه های تزیینی گرمابه مشاهده می گردند. این نقوش گاه بصورت ترکیبی مانند نقش گل و گلدان که در کنج کاربندی های کناره ی تقاطع طاق ها بکار رفته اند یا این که در ردیف های سربینه مصرف شده اند.
نقوش گل و مرغ به طور ترکیبی با پرنده ای زیرا کبک یا این که مرغابی تولید گردیده که‌این نوع نقش در دیواره ی شرقی گرم منزل و در سابق ترین لایه ی تزئینات آن وجود دارااست. و ی برای مثال نقوش گیاهی دیگر که بصورت بسیاز خوشگل عمل گردیده اند و در دیواره های سربینه، گرم منزل گرمابه قصلان و یک کدام از خلوتی های سازه ساخت‌و‌ساز گردیده، می شود به تزئینات آهک بری با نقوش اسلیمی گل و گیاه، گل های پیچان، طرح های قندیلی و ترنج ها با گل های افشان اشاره نمود.
در اکثر نقوش گیاهی ترکیبی گرمابه قصلان قرینگی رعایت گردیده است. در روبروی درب ورودی سربینه که دیوار ضلع شمالی این دور و بر میباشد ، بیشترین و پرکارترین نقوش ترکیبی اسلیمی گل و گیاه با گل های افشان دیده میشود که از ادغام این نقوش یک طرح تاج تولید گردیده که احتمالاً این بخش از سکوی سربینه پاد شاه نشین گرمابه بوده میباشد.
نقش گیاهی دیگری که بصورت تک نقش در برخی بخش های گرمابه به فعالیت رفته نقش گل لاله میباشد. این نقش بر روی بخش جناغی هریک از طاق های داخلی سربینه خود نمایی می نماید، نقوش گیاهی که در لایه برداری دیواره ی گرم منزل و خلوتی ضلع شرقی سازه بدست آمده اند از حیث نوع عمل با تزئینات جدیدتر متعدد می‌باشند.

نقوش حیوانی
در گرمابه قصلان نقوش حیوانی تنها در پایین گنبد سربینه و دیواره ی ظلع شرقی گرم منزل وجود داراست. این نقوش مشمول نقش پرندگانی زیرا طاوس، کبک و پرنده ها شکاری میباشد. نقش جانوری که در ذیل گنبد وجود دارااست یک نقش بز میباشد که مثال ی شبیه آن در خزینه خان سنندج وجود داراست
بیشترین نقش را در بین نقوش حیوانی نقش طاوس دارااست که در چهار جهت ذیل گنبد این نقش وجود داراست که بصورت دو طاوس پشت به هم و بصورت قرینه پیاده سازی گردیده اند. تزئینات آهک بری سربینه گرمابه قصلان قابل مقایسه با گرمابه خان در شهر سنندج میباشد که یکی وسیع ترین گرمابه های کردستان به‌حساب می‌آید.
نقش پرنده ی دیگری که در تحت گنبد خزینه قصلان وجود دارااست مرتبط با دو پرنده ی شکاری پشت به هم میباشد که بصورت قرینه پیاده سازی گردیده اند. دیگر نقش پرنده در خزینه نقش کبک میباشد که در دیواره ی گرمخانه وجود داراست. کبک در فرهنگ و تمدن فلکلور کردستان عنایت داراست و در اکثر موزیک ها و ضرب المثل ها به زیبائی و خوش خرامی کبک اشاره شد‌ه‌است.
نقوش انسانی
در گرمابه قصلان تنها یک نقش انسانی وجود داراست و آن هم در پایین گنبد سربینه است که از آن تنها خطوط و اثرها مقداری به مکان باقی‌مانده، و نقش مردی در درحال حاضر کشیدن قلیان میباشد. با اعتنا به اینکه در پیشین در بخش سربینه گرمابه ها کشیدن قلیان ترویج داشته این نقش را ساخت و ساز کرده اند. از عصر ی صفوی به آنگاه تصاویر جانوران، بشر و گیاهان بر روی کاشی های ازراه ها و آهک بری های سربسینه ها نقش بست وبه وفور به کارگیری شد.

بقیه نقوش
این دسته از آرایه های تزیینی که در گرمابه قصلان وجود دارا‌هستند مرتبط با نقش اشیائی میباشد که نقش روشنائی را داشته اند. این نوع نقوش دربرگیرنده قندیل چهل لامپ هایی می باشند که در حوالی آن ها شمعدانهای اساس دار کوچکی پیاده سازی گردیده اند. این نوع نقوش در دیواره های اضلاع شرقی، غربی و جنوبی سربینه وجود دارا هستند. احتمالاً در نصیب هایی که نقش شمعدانهای خرد وجود داراست شمعدانهایی جهت پر‌نور نمودن گرمابه در شب قرار داشته میباشد.